انحراف ستون مهره‌ها

انحراف ستون مهره ها

انحراف ستون مهره‌ها

گر در یک فرد سالم ستون مهره‌ها را از روبرو یا پشت نگاه کنید به صورت یک خط راست دیده می‌شود. بیماری کَژپُشتی یا اسکولیوز (به انگلیسی: scoliosis) انحراف جانبی ستون مهره‌ها (به راست یا چپ) می‌تواند به علت ناهنجاری مادرزادی (مثلا نوروفیبروماتوز) یا اسکولیوز اکتسابی (مثلا بیماری راشیتیسم) ایجاد شود.

اختلال در عملکرد عضلات که ماهیچه‌آسیبی (میوپاتی) خوانده می‌شود به نوع خاصی از کژپشتی منجر می‌شود که به آن کژپشتی ماهیچه‌آسیبی Myopathic می‌گویند. دیستروفی‌های عضلانی جزو این گروه قرار می‌گیرند.

ممکن است کژپشتی به علت اختلال عملکرد عصب ایجاد شود که بنام کژپشتی عصب‌آسیبی Neuropathic شناخته می‌شود.

مسئله مهمی که باید در انحراف جانبی ستون فقرات توجه داشته باشیم این است که جهت حرکت زوائد خاری spinous processes به سمت تقعر می‌باشد درحالیکه دنده‌ها و جسم مهره‌ها برخلاف زواید خاری چرخشی به طرف تحدب دارند. این پدیده (چرخش دنده‌ها به سمت تحدب) باعث ایجاد برجستگی در سمت تحدب می‌گردد که به آن کوهان خلفی posterior hump گفته می‌شود.

انواع مختلفی از اسکولیوز وجود دارد که عبارتند از :

اسکولیوز برگشت پذیر Reversible scoliosis

در این نوع اسکولیوز ستون فقرات هنوز خاصیت انعطاف پذیری خود را حفظ کرده است. گر چه وقتی بیمار می‌ایستد دچار اسکولیوز می‌شود ولی وقتی به جلو خم میشود و یا دراز میکشد این انحراف جانبی برطرف می‌شود. 

اسکولیوز برگشت ناپذیر Irreversible scoliosis

در این نوع اسکولیوز ستون فقرات خاصیت انعطاف پذیری خود را از دست داده است و بیمار هر وضعیتی که به خود بگیرد انحراف جانبی ستون مهره از بین نمیرود. این نوع اسکولیوز ممکن است به علل زیر ایجاد شود

علائم و نشانه ها

اسکولیوز در مراحل‌ اولیه‌ علایم‌ واضحی‌ ندارد و توسط‌ پزشک‌ یا مسؤول‌ بهداشت‌ مدرسه‌، در طی‌ معاینات‌ معمولی‌ کشف‌ می‌ گردد.

اما در مراحل پیشرفته تر علائم زیر قابل مشاهده است:

* انحنای‌ قابل‌ مشاهده‌ قسمت‌ بالاتنه‌

* ستون‌ فقرات‌ به‌ شکل‌ S یا کمان‌ درمی‌‌آید.

* شانه‌ ها هم‌ تراز نیستند‌ و مدور می ‌گردند.

* فرورفتگی‌ قفسه‌ سینه‌

* حرکت‌ موجی‌ پشت‌

* به‌ جلو کشیده‌ شدن‌ یک‌ طرف‌ لگن‌

* درد پشت‌

– فرد مبتلا شانه های نامساوی دارد.

– یکی از تیغه های شانه فرد مبتلا برجسته تر از دیگری به نظر می‌رسد.

– کمر نامساوی و ناهموار

– یک طرف باسن بالاتر است

علل و عوامل خطرساز

در ۸۰ درصد موارد، علل آن ناشناخته‌ است‌ که به آن اسکولیوز ایدیوپاتیک می گویند.اسکولیوز گاهی‌ در اثر عوامل زیر به وجود می آید:* عدم یکسان بودن اندازه پاها که سبب انحراف لگن به یک سمت و ایجاد اسکولیوز در ستون مهره می گردد.* عفونت های ستون مهره که سبب تخریب مهره ها می شوند.* بدخیمی های استخوانی یا متاستاز ستون مهره هم از علل تخریب مهره و به تبع آن ایجاد اسکولیوز است.* بیماری ‌های‌ دستگاه‌ عصبی‌ مرکزی‌، نظیر فلج‌ اطفال‌ یا دیستروفی‌ عضلانی‌ از دیگر علل این بیماری است.* نقایص‌ مادرزادی‌ ستون‌ فقرات‌* رشد و تکامل ناقص یا ناصحیح مهره ها؛ مثل تشکیل نیمی از مهره یا تغییر شکل های غیر طبیعی مهره که در این موارد اغلب اسکولیوز در نوزادی ایجاد می شود.اما اگر بخواهیم در این مورد جزئی‌تر بحث کنیم می‌توانیم علل اسکولیوز برگشت پذیر و برگشت‌ناپذیر را به طور زیر خلاصه کنیم.اسکولیوز برگشت پذیر بد ایستادنانقباض عضلات شکمی : در این حالات به علت درد شدیدی که در ستون مهره وجود دارد بیمار برای کاهش شدت درد تمایل دارد به یک طرف خم شود یا اسپاسم عضلات اطراف ستون مهره موجب خم شدن آن به یک طرف می‌شود. گاهی حتی در بعضی بیماری هایی که ارتباطی به ستون مهره ندارند اسکولیوز ایجاد می‌شود. بطور مثال آپاندیست می‌تواند به علت درد شدیدی که در یک طرف شکم ایجاد می‌کند موجب شود تا بیمار به یک طرف خم شود.کوتاه بودن یکی از اندام های تحتانی : وقتی طول اندام های تحتانی تفاوت دارد بیمار برای اینکه بتواند کف هر دو پا را بر روی زمین بگذارد و بر روی هر دو پا بایستد و راه برود لگن را در طرف کوتاه شده پایین تر می‌برد. ابن انحراف لگن موجب می‌شود تا ستون فقرات بالای آن نیز به یک طرف خم شده و دچار انحراف جانبی شود.اسکولیوز برگشت ناپذیر به علل زیر به وجود می‌آیداسکولیوز هایی که بر اثر مشکلات استخوانی و تغییر شکل مهره بوجود میایند مانند اسکولیوز مادرزادی و اسکولیوز بدنبال شکستگی مهره یا تغییر شکل مهره بدنبال نرمی یا پوکی استخواناسکولیوز هایی که بدنبال مشکلات عصبی بوجود میایند مانند اسکولیوز بدنبال ابتلا به فلج اطفال یا فلج مغزیاسکولیوز بدنبال بیماری های عضلانی مانند دیستروفی های عضلانیاسکولیوز بدنبال بیماری های مادرزادی مانند اسپینا بیفیدا یا نوروفیبروماتوزاسکولیوزهایی که هیچ علت خاصی برای آنها پیدا نمی‌شود که به آنها اسکولیوز ایدیوپاتیک Idiopathic scoliosis می‌گویند. شایعترین نوع اسکولیوز همین نوع ایدیوپاتیک است.از عوامل خطر اسکولیوزمی‌توان به موارد زیر اشاره کرد:– سن : بیشترین افراد مبتلا به این بیماری، در محدوده سنی ۹ تا ۱۵ سال قرار دارند، یعنی قبل از بلوغ و در ابتدای آن.– جنسیت : اگر چه هر دو جنس به طور مساوی به اسکولیوز نوع خفیف مبتلا می شوند، ولی اسکولیوز نوع شدید در جنس مونث بیشتر است.– سابقه خانوادگی : این بیماری قابل انتقال به نسل های بعدی است، اما لزوما کودکانی که با این مشکل دست و پنجه نرم می کنند، والدین مبتلا نداشته اند.

درمان بیماری

* تحت نظر گرفتن توسط پزشکچنانچه شما در حال رشد هستید (مثل دوران بلوغ) یا درجه اسکولیوز شما کمتر از ۲۰ تا ۲۵ درجه است، پزشک شما را تحت نظر می گیرد، زیرا اسکولیوز دوران بلوغ می تواند به مرور اصلاح گردد و اسکولیوزهای کمتر از ۲۰ تا ۲۵ درجه در صورت عدم پیشرفت و افزایش درجه می توانند بدون علامت باقی بمانند. در این موارد پزشک هر ۴ تا ۶ ماه شما را معاینه می کند تا مبادا دچار پیشرفت میزان اسکولیوز شوید.* استفاده از بریس (Brace)بریسچنانچه شما اسکولیوزی با میزان ۲۵ تا ۴۰ درجه داشته باشید، پزشک می تواند برای شما بریس را تجویز کند.بریس سبب جلوگیری از پیشرفت بیشتر درجه انحراف ستون مهره ها می گردد و بروز علائم و عوارض را کاهش می دهد. از آنجا که‌ در بزرگسالان‌ رشد ستون‌ فقرات‌ متوقف‌ شده‌ است‌، استفاده‌ از بریس‌ پشت‌ چندان مؤثر نیست‌.بریس باید ۱۸تا ۲۴ ماه به طور تمام وقت ( ۲۳ساعت در روز) استفاده شود تا اسکولیوز کنترل شود.یک سری تمرینات ورزشی که به دقت برنامه ریزی شده است همراه با پوشیدن بریس لازم است. توجه بیمار و خانواده وی در درمان اسکولیوز با بریس بسیار اهمیت دارد.* فیزیوتراپیانجام ورزش های خاص و فیزیوتراپی می تواند جلوی پیشرفت اسکولیوز را بگیرد، اما آن را کاملا درمان نمی کند. البته این امر مورد توافق همگان نیست و برخی متخصصین معتقدند فیزیوتراپی و ورزش های خاص می تواند اسکولیوز را درمان کند. در واقع ورزش‌ به‌ منظور تقویت‌ عضلات پشت‌ توصیه‌ می شود.* جراحیدر مواردی که انحراف جانبی ستون مهره بیش از ۴۰ درجه باشد، اغلب نیاز به جراحی وجود دارد. بهبودی پس از عمل بستگی به نوع عمل جراحی، سن بیمار و سلامت عمومی بیمار قبل از عمل جراحی دارد. معمولا دو تا چهار روز پس از عمل، در صورت لزوم بیمار با یک بریس مناسب می نشیند و راه می رود و شش تا هشت روز پس از عمل، در صورتی که عمل ساده و یک مرحله ای باشد از بیمارستان مرخص می شود و دو تا هشت هفته پس از عمل، بیمار به تدریج به فعالیت های عادی خود باز می گردد.جوش خوردن مهره ها در جوانان حداقل شش ماه و در بزرگسالان حداقل یک سال زمان نیاز دارد.

(۰)(۰)

مطالب مشابه:

حاملگی

پرهیزات و رژیم غذایی حاملگی

پرهیزات و رژیم غذایی حاملگی : رژیم غذایی بانوان باردار...

image_13950312955254.jpg

انبار بیمارستان‌ها خالی از سرم است

سالمین: یکی از معضلاتی که چند وقتی است دامنگیر نظام...

image_13950310502730.jpg

آدامسی که قورت می‌دهید، چه می‌شود؟

سالمین:برخی اوقات عدم تمرکز باعث می شود تا آدامسی را...

نظر شما در رابطه با این مطلب چیست ؟