نبود پزشک خانواده معتمد، بیماران را در یافتن پزشک متخصص، سرگردان اینترنت کرده است

image_13950220545106.jpg

سالمین: با اجرا نشدن نظام ارجاع و برنامه پزشک خانواده وقتی مردم دچار بیماری می‌شوند برای مراجعه به پزشک مرتبط با بیماری‌شان دچار سردرگمی می‌شوند. در این میان برخی به پزشکان فامیل و آشنا مراجعه می‌کنند و از آنها مشاوره می‌گیرند، ‌برخی دیگر هم به دنبال تجربه‌های مشابه در میان اطرافیان می‌گردند و از دوست و آشنا سراغ پزشک خوب می‌گیرند. یکی از مهم‌ترین این راهکارها مراجعه به اینترنت و جست‌وجوی بیماری در یکی از موتورهای جست‌وجوگر است. در این میان بیمار با فهرست بلند بالایی از سایت‌های پزشکان مرتبط با بیماری خود مواجه می‌شود؛ سایت‌هایی که هر چند ممکن است توضیحاتی درباره بیماری به فرد ارائه بدهد اما اغلب به گونه‌ای طراحی می‌شوند که بیمار را به مطب پزشک صاحب سایت بکشانند. این موضوعی است که در پرسشنامه‌های مطب بسیاری از پزشکان هم دیده می‌شود؛ وقتی بیماران در قسمت «چه کسی معرف شماست؟» می‌نویسند: ‌فضای مجازی!

به گزارش سالمین، روزنامه جوان در ادامه گزارش خود می نویسد: پزشک خانواده و برقراری نظام ارجاع و سطح‌بندی خدمات بهداشتی و درمانی یکی از مترقی‌ترین نظام‌هایی است که در بسیاری از کشورهای دنیا موجب مدیریت منابع در نظام سلامت شده و مردم را با مراجعه به یک پزشک خانواده معتمد از افتادن در دام خدمات پاراکلینیکی و آزمایشگاهی غیر‌ضروری توصیه شده در مطب پزشکان متخصص رها کرده است.

در ایران اگرچه پزشک خانواده به عنوان یک طرح و برنامه مطرح و به صورت آزمایشی در دو استان فارس و مازندران اجرایی شد اما این برنامه در سطح آزمایشی باقی ماند و هرگز لباس رسمی به تن نکرد. در عوض طرح تحول سلامت به جای پزشک خانواده نشست. با اجرایی نشدن طرح پزشک خانواده کافی است تا هر یک از ما به یک بیماری مبتلا شویم. با بروز یک سر‌درد ساده نمی‌دانیم باید به پزشک مغز و اعصاب مراجعه کنیم یا سردردمان به علت بالا رفتن فشار خون یا استرس است. همین مسئله هم موجب می‌شود از اطرافیان خود در این باره مشاوره بگیریم یا به سراغ فضای مجازی و موتورهای جست‌وجوگر اینترنت برویم. در فضای مجازی هم درست مانند فضای واقعی کم نیستند پزشکانی که برای خودشان سایت راه انداخته‌اند و درباره بیماری‌ها توضیحاتی را ارائه می‌دهند. درست در همین بخش توضیحات است که شما با احتمالات مختلفی درباره دردهای‌تان مواجه می‌شوید؛‌از سرطان تا سکته قلبی. دیدن همین عارضه‌ها کافی است تا شما را به مطب پزشکی که وارد سایتش شده‌اید، بکشاند. در اینجاست که یک دوگانه شکل می‌گیرد؛‌ بیمار با سواد کم یا غیر‌تخصصی و پزشک با سواد تخصصی. در این میان پزشک فرصت ویژه‌ای پیدا می‌کند تا بیماری‌ای را که ممکن است به درمانی ساده نیاز داشته باشد پیچیده کند و بیمار را به سمت و سوی خدمات پاراکلینیکی پیش ببرد. پایان این ماجرا هم تعداد زیادی عکس و آزمایش و سی‌تی‌اسکن است که هیچ دردی از بیمار دوا نمی‌کند و اغلب اوقات به تشخیص پزشک هم منتهی نمی‌شود. این موضوع به حدی جدی است که اسماعیل اکبری، رئیس مرکز تحقیقات سرطان ایران در این باره می‌گوید:‌گاهی ۹۵ درصد تجویزهای داروهایی، آزمایش‌ها و تصویربرداری‌ها کمکی به مریض نمی‌کند.

خدمات غیر ضروری پاراکلینیکی در غیاب نظام ارجاع
هر‌چند اکثر پزشکان کشورمان افرادی زحمتکش هستند که با دستمزد کم کار تعداد زیادی از بیماران را راه می‌اندازند اما درصد کمی از پزشکان، مرجع درصد بالایی از مراجعان و بیماران شده‌اند. این مسئله از یک‌سو موجب شده حجم بالای مراجعه به این پزشکان منجر به معطلی بیمار و طولانی شدن روند مراجعه شود و از سوی دیگر نیز پزشکان متخصص و فوق‌تخصصی که مرجع مراجعه بیماران شده‌اند این فرصت را ایجاد می‌کنند تا شاهد شکل‌گیری برخی رفتارها مانند زیر‌میزی یا تجویز بیهوده خدماتی نظیر ام‌آر‌‌ای باشیم. این در حالی است که بنا به اذعان کاظم عباسیون، نایب رئیس انجمن جراحان ایران، در شهر پاریس برای انجام یک ام‌آر‌آی، بیمار ابتدا به پزشک معتمد بیمه معرفی می‌شود و بعد در صورت تأیید، این کار صورت می‌گیرد. در مجموع بیش از یک ماه زمان می‌برد تا یک ام‌آر‌آی انجام شود اما در کشور ما گاهی بیماری با سابقه یک سال کمردرد پنج بار ام‌‌آر‌آی انجام داده است.

به گفته این متخصص گاهی چند پزشک دستگاه ام آرآی یا دستگاه‌های درآمدزای مشابه را وارد می‌کنند و با تجویز غیر‌ضروری برای بیماران از این دستگاه‌ها سود می‌برند. عباسیون تصریح می‌کند: طی پروسه‌های زمانی مشخص باید نتایج آزمایش‌ها و خدمات پاراکلینیکی بررسی و مشخص شود چه تعداد از این تجویز‌ها لازم بوده است و در صورت نابجا بودن با پزشکان برخورد شود. وقتی چنین اتفاقی نمی‌افتد، بدیهی است که فضا برای تخلف باز می‌شود. رئیس مرکز تحقیقات سرطان دانشگاه شهید بهشتی هم از تعداد زیاد ام‌آر‌آی برای بیماری‌هایی که به هیچ عنوان نیاز نیست، گلایه دارد. به گفته وی تجویز اینگونه عکسبرداری‌ها و ام‌آر‌آی به سرمایه مردم و کشور آسیب می‌رساند و باید مردم از پزشکان‌شان بپرسند که این همه آزمایش‌هایی که برای آنها تجویز می‌شود چه فاید‌ه‌ای برای‌شان دارد زیرا ۸۰ درصد آزمایش‌ها در بیمارستان‌ها و بخش‌های بستری مورد توجه قرار نمی‌گیرد و حرمت این آزمایشات لحاظ نمی‌شود.

اکبری با تأکید بر اینکه سازمان‌های بیمه‌گر باید درباره تجویز عکسبرداری‌های پزشکی به وظایف نظارتی خود عمل کنند، می‌افزاید: بنده خودم وقتی در مطب بیماران را با انبوهی از آزمایش‌ها و عکس‌های پزشکی می‌بینم خجالت می‌کشم زیرا ۹۵ درصد این آزمایشات به بیمار کمک نمی‌کند و بیشتر گرفتارش می‌کند و انجام این تعداد بالای ام‌آر‌آی در ایران به دلیل عدم کار علمی است زیرا ما راهنمای ملی سلامت نداریم.

بودجه‌ای که صرف پزشک خانواده نشد
چرا برنامه پزشک خانواده و نظم سطح‌بندی خدمات بهداشتی درمانی اجرا نشد؟ این سؤالی است که معاون بهداشتی وزیر بهداشت فقدان بودجه را دلیل آن می‌داند. این در حالی است که طرح تحول سلامت به خصوص در گام سوم بودجه کلانی را به خود اختصاص داد؛ ‌بودجه‌ای که شاید اگر به برنامه پزشک خانواده اختصاص می‌یافت می‌توانست مردم را از سرگردانی در هنگام بیماری نجات دهد.

(۰)(۰)

مطالب مشابه:

بارهنگ

خواص درمانی بارهنگ

بارهنگ بارهنگ (Plantago major L) گیاه چندساله‌ای از تیره بارهنگیان...

image_13950303890303.jpg

این بیماری میان زیبارویان شایع‌تر است

سالمین:افزایش ابتلا به بیماری ام.اس،‌ ضرورت آگاهی مردم در خصوص...

image_13950304818801.jpg

۳ دلیل برای انجام آزمایش ژنتیکی قبل از تصمیم به فرزند آوردن

سالمین: گران بودن آزمایشات ژنتیکی، توجیهی است که بسیاری از...

نظر شما در رابطه با این مطلب چیست ؟